بررسی سندی و فقه الحدیثی روایات روزه عاشورا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرگز، ایران.

2 استاد گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران.

چکیده

حکم فقهی روزه روز عاشورا در میان فقهای شیعه به جهت وجود دو دسته روایات در کتب روایی، موجب اختلاف و سبب معرکه آرا بوده است. بررسی سندی و و فقه الحدیثی احادیث، به روش توصیفی، تحلیلی و انتقادی با هدف آشنایی دو دسته روایات موجود روزه عاشورا و اعتبار سنجی آنها مورد دقت این پژوهش است. یافته های پژوهش این است که با توجه به ارائه معیار از ناحیه ائمه معصومین بر بدعت بودن روزه عاشورا، احادیث مجوزِ منتسب به ائمه علیهم السلام از باب تقیه بوده است و احادیث اهل تسنن به جهت وجود راویان درباری و تعارض محتوای آن روایات، به نظر می رسد جعلی باشد. اگرچه روایات ناهیه و مجوز روزه عاشورا، از نظر سندی دچار ضعف می‌باشند ولی در مجموع، احادیث منع از نظر سندی قوی‌تر است و رفتار معنادار کلینی در اکتفا به نقل احادیث منع، گواه بر کاستی در اعتبار روایات مجوز روزه روز عاشورا از منظر وی تلقی می‌گردد. روایات ناهیه به جهت همخوانی با سیره منقول از امامان بر نهی از روزه گرفتن در روز عاشورا قابل پذیرش و اعلام بدعت بودن آن، حکم حرمت روزه روز عاشورا را تائید می‌نماید.

کلیدواژه‌ها


  1. Sources

    1. Allāmah Ḥillī, A. (n.d.). Mukhtalaf al-Shīʻah fī Aḥkām al-Sharīʻah. Qom: Islamic Studies and Research Center.
    2. ʻAsqalānī, Sh. (n.d.). Fatḥ al-Bārī. 2nd Beirut: Dār al-Maʻrafah.
    3. ʻAynī, M. (n.d.). ʻUmdah al-Qārī. Beirut: Dār Iḥyāʼ al-Turāth al-ʻArabī.
    4. Baḥrānī, Y. (n.d.). al-Ḥadāʼiq al-Nāẓirah. Qom: Manshūrāt Jāmiʻah Mudarrasīn fī al-Ḥawzah.
    5. Bīrūnī, A. (2001 AD/1422 AH). Āthār al-Bāqīyah ʻan al-Qurūn al-Khālīyah. Tehran: Written Heritage Publishing Center.
    6. Bukhārī, M. (1981 AD/1401 AH). Ṣaḥīḥ al-Bukhārī. Beirut: Dār al-Fikr.
    7. Fakhr Rāzī, M. (1999 AD/1420 AH). al-Maḥṣūl. Beirut: al-Maktabah al-ʻAṣrīyyah.
    8. Fallahzadeh, A. (2015 AD/1394 SH). "Introduction on the Tradition of the Umayyads, the Study of the Process of Ashura Fasting based on Broadcasting." Islamic History Quarterly. No 63. P.71.
    9. Fayḍ Kāshānī, M. (1988 AD/1409 AH). al-Wāfī. 1st Isfahan: Maktabah al-Imām Amīr al-Muʼminīn.
    10. Haythamī, N. (2001 AD/1422 AH). Majmaʻ al-Zawāʼid wa Manbaʻ al-Fawāʼid. Beirut: Dār al-Kutub al-ʻImīyyah.
    11. Hedayat Panah, M. (2011 AD/1390 SH). Zabiziyan and Compilation of Prophetic Sirah. Qom: Hawzah Research and University.
    12. Ḥurr ʻĀmilī, M. (1978 AD/1398 AH). Wasāʼil al-Shīʻah. Tehran: Maktabah al-Islāmīyyah.
    13. Ḥusaynī Baghdādī, J. (1994 AD/1415 AH). al-Muʼīn ʼalā Muʼjam al-Rijāl al-Ḥadīth. 1st Mashhad: Islamic Research Foundation.
    14. Khuʼī, A. (1992 AD/1413 AH). Muʻjam al-Rijāl al-Ḥadīth. 5th N.p.
    15. Khuʼī, A. (2000 AD/1421 AH). al-Mustanad fī Sharḥ al-ʻUrwah al-Wuthqā. (Burūjirdī, M. Ed). Najaf: Institute for Revival of Imam Khuʼīs Works.
    16. Khuʼī, A. (2003 AD/1424 AH). Ajwad al-Taqrīrāt. Vol 1. Qom: Maktab al-Faqīh.
    17. Khurāsānī,W. (n.d). Tawḍīḥ al-Masāʼil. Qom: Bāqir al-ʻUlūm School.
    18. Kulaynī, A. (2009/1388 SH). Furūʻ al-Kāfī. Qom: Quds Publishers.
    19. Majlisī, M. (1983 AD/1403 AH). Biḥār al-Anwār. 3rd Beirut: Dār Iḥyāʼ al-Turāth.
    20. Majlisī, M. (1984 AD/1404 AH). Mirāt al-ʻUqūl. Tehran: Dār al-Kutub al-Islāmīyyah.
    21. Majlisī, M. (1986 AD/1406 AH). Malādh al-Akhyār fī Fahm Tahdhīb al-Akhyār.1st Qom: Ayatullah Marʻashī Library.
    22. Majlisī, M. (n.d.). Rawḍah al-Muttaqīn. Tehran: Koushan pour Institute.
    23. Māmaqānī, A. (2002 AD/1423 AH). Tanqīḥ al-maqāl fī ʻIlm al-Rijāl. 1st Qom: al-Bayt Li Iḥyāʼ al-Turātah Institute.
    24. Manāwī, A. (1994 AD/1415 AH). Fayḍ al-Qadīr Sharḥ al-Jāmiʻ al-Ṣaghīr. Beirut: Dār al-Kutub al-ʻImīyyah.
    25. Mashhadī, M. (1998 AD/1419 AH). al-Mazār al-Kabīr. Qom: Nashr al-Qayyūm.
    26. Mazandarānī, M. (n.d.). Sharḥ Furūʻ al-Kāfī. Qom: Dār al-Ḥadīth.
    27. Milani, A. (2011 AD/1390 SH). Unsaid Facts of Ashura. Qom: al-Ḥaqāʼiq.
    28. Motahhari, Ḥ; Rafiea, M. (2012 AD/1391 SH). "Historical Study of Ashura Fast at the Beginning of Islam." Islamic History Quarterly. No. 52, pp. 71-93.
    29. Najafī, M. (1988 AD/1367 SH). Jawāhir al-kalām. 3rd Tehran: Dār al-Kutub al-ʻImīyyah.
    30. Najāshī, A. (2011 AD/1432 AH). Rijal Najāshī. 10th Qom: al-Nashr al-Islāmī al-Tābiʻah Lijamāʻah al-Mudarrasīn Institute.
    31. Namāzī, M. (n.d.). Mustadrakāt ʻIlm al-Rijāl. Tehran: al-Maṭbaʻah al-Haydarīyyah.
    32. Narāqī, A. (n.d.). Mustanad al-Shīʻah. Qom: al-Bayt Institute.
    33. Qumī, A. (1998 AD/1377 SH). Kullīyāt Mafātīḥ al-Janān. Qom: Fāṭamah al-Zahrāʼ.
    34. Qumī, A. (n.d.). Ghanāyim al-Ayyām. Mashhad: Maktab al-Iʻlām al-Islāmī.
    35. Ṣadūq, M. (1992 AD/1413 AH). Man Lā Yaḥḍuruhl Faqīh. 2nd Beirut: Dār al-Aḍwāʼ.
    36. Ṣadūq, M. (2005 AD/1384 SH).ʻUyūn Akhbār al-Riḍā. 2nd Tehran: Dār al-Kutub Islāmīyyah.
    37. Shawkānī, M. (1973). Niyl al-Awṭār. Beirut: Dār al-Ḥīyal.
    38. Subḥānī, M. (2008 AD/1387 SH). al-Ṣawm fī Sharīʻah al-Islāmīyyah al-Gharrā. 1st Qom: al-Imām al-Ṣādiq Institute.
    39. Ṭabarī, M. (1967). Tārīkh al-Ṭabarī. Beirut: Dār al-Turāth.
    40. Ṭabasī, N. (2006 AD/1427 AH). ʻĀshūrā Bayn al-Sunnah wa al-Bidʻah al-Umawīyyah. 1st Qom: Manshūrāt al-ʻAhd.
    41. Tahrānī, M. (2008 AD/ 1387 SH). Shifāʼ al-Ṣudūr fī Sharḥ Zīyārat al-ʻĀshūrā. 2nd Tehran: Osveh Publications.
    42. Tirmidhī, M. (1983 AD/1403 AH). Sunan Tirmidhī. 2nd Beirut: Dār al-Fikr.
    43. Ṭūsī, M. (1984 AD/1363 SH). Istibṣār fīmā Ikhtalaf min al-Akhbār .Tehran: Dār al-Kutub al-Islāmīyyah.
    44. Ṭūsī, M. (1990 AD/1411 AH). Miṣbāḥ al-Mutajtahhid. Beirut: Fiqh al-Shīʻah Institute.
    45. Ṭūsī, M. (1993 AD/1414 AH). Amālī. (Ghaffārī, A. Trans). Beirut: Dār al-Mufīd.
    46. Ṭūsī, M. (1996 AD/1417 AH). Fihrist al- Ṭūsī. Qom: (n.n.).
    47. Ṭūsī, M. (2009 AD/1430 AH). Rijāl al-Ṭūsī. 5th Qom: al-Nashr al-Islāmī Institute.
    48. Ṭūsī, M. (n.d.). Amālī Shaykh Ṭūsī. Qom: Andīshe Hādī.
    49. Ṭūsī, M. (n.d.). Ikhtibār Maʻrifah al-Rijāl. Mashhad: Jamaʻah Mashhad al-Muqaddas.
    50. Ṭūsī, M. (n.d.). Tahdhīb al-Aḥkām. Tehran: Dār al-Kutub al-Islāmīyyah.