رهیافت روایی به عربیّت زبان قرآن و وجوه شباهت و تفاوت آن با زبان بشر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه الهیات، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

چکیده

دین اسلام، دینی جهانی و به تَبَع، مخاطبان کتاب آسمانی آن، قرآن، همه انسان‌ها از قومیّت‌های مختلف هستند. با این حال از میان زبان‌های مختلف، مشیّت الهی، زبان عربی را برای بیان آموزه‌های قرآن برگزیده است. در این باره سؤالاتی قابل طرح است: آیا این گزینش به جهت خصوصیّتی در زبان عربی است یا این که تنها ریشه در همزبانی با قوم پیامبر خاتم(ص) دارد؟ آیا اگر قرآن به زبانی غیرعربی نازل می‌شد، می‌توانست نقش و تأثیری مشابه داشته باشد؟ علاوه بر این، آیا زبان قرآن به طور کامل تابع قواعد و ضوابط حاکم بر زبان‌ بشری است یا تفاوت‌هایی با آن دارد؟ در پاسخ بدین سؤال‌ها پژوهش حاضر با اتّخاذ رویکرد روایی به بررسی و تحلیل احادیث مرتبط پرداخته و بدین نتیجه دست یافته است که زبان عربی به جهت ظرفیّت‌های ویژه، زبان اختصاصی وحی قرار گرفته است. بنابراین قرآن کریم قائم بر زبان عربی است و قابل انفکاک از آن نیست. همچنین میان زبان عربی قرآن و زبان عربی عرفی عصر نزول شباهت‌ها و تفاوت‌هایی پیپه می‌شود. این شباهت‌ها در نوع حروف، ساخت واژگان، قواعد دستوری و شیوه بیانی نمود یافته‌اند. تفاوت‌ها نیز در نظام معنایی، پیوستار متن و مراتب دلالی قرار دارند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


References
The Holy Quran.
Abū al-Futūḥ Rāzī, H. (1988 AD/1408 AH). Rawḍ al-Janān wa Rūḥ al-Janān fī Tafsīr al-Qur’ān. Mashhad: Astan Quds Razavi, Islamic Research Foundation.
Ayazi, M. (1999 AD/1378 SH). The Quran and the Culture of the Time. Rasht: Ketab Mobin.
Ayazi, M. (2006 AD/1385 SH (a)). "Principles and Foundations of the Aesthetics of the Quran." Journal of Quran and Hadith. No. 1.
Ayazi, M. (2006 AD/1385 SH (b)). "A Review and Critique of the Alleged Problems with the Arabicity of the Holy Quran's Language." Philosophical-Theological Research. No. 2.
Baba’i, A. (1998 AD/1377 SH). The Esoteric Aspect of the Holy Quran. Ma‘rifat. No. 26.
Baba’i, A. (2010 AD/1389 SH). Interpretative Schools. Qom: Research Institute of Hawzah and University.
Bahjatpour, A. (2013 AD/1392 SH). Deductive Interpretation: Foundations, Principles, Rules, and Benefits. Tehran: Research Institute for Islamic Culture and Thought.
Barqī, A. (1992 AD/1371 AH). al-Maḥāsin. (Muḥaddith, J. Ed). Qom: Dar al-Kutub al-Islamiyyah.
Bi Azar Shirazi, A. (1998 AD/1377 SH). Quran Speaking. Tehran: Islamic Culture Publishing House.
Holy Quran
Ḥurr ‘Āmilī, M. (1989 AD/1409 AH). Wasā’il al-Shī‘ah. Qom: Mu’assasat Āl al-Bayt (AS).
Ibn Abī Ḥātam, A. (1999 AD/1419 AH). Tafsīr al-Qur’ān al-‘Aẓīm. Riyadh: Maktabat Nizar Mustafa al-Baz.
Ibn Sulaymān, M. (2002 AD/1423 AH). Tafsīr Muqātil ibn Sulaymān. Beirut: Dār Iḥyā’ al-Turāth al-‘Arabī.
Jalili, H. (1994 AD/1373 SH). "Revelation in Common Language with Humanity and in the Language of the People." Kiyan. No. 1.
Karājakī, M. (1990 AD/1410 AH). Kanz al-Fawā’id. (Nimah, A. Ed). Qom: Dar al-Dhakha’ir.
Khoshmanesh, A. (2018 AD/1397 SH). "The Holy Quran and the Arabic Language." Journal of Quran and Hadith Research. No. 2.
Kulaynī, M. (1987 AD/1407 AH). al-Kāfī. (Ghaffari, A. Ed). Tehran: Dar al-Kutub al-Islamiyyah.
Ma‘rifat, M. H. (2002 AD/1423 AH). Shubuhāt wa Rudūd Ḥawl al-Qur’ān al-Karīm. Qom: al-Tamhid Cultural Institute.
Majlisī, M. B. (1983 AD/1403 AH). Biḥār al-Anwār. Beirut: Dar Ihya’ al-Turath al-‘Arabi.
Makarim Shirazi, N. (1992 AD/1371 SH). Tafsir Nemooneh. Tehran: Dar al-Kutub al-Islamiyyah.
Misbah Yazdi, M. T. (2001 AD/1380 SH). Quranology. Qom: Imam Khomeini Education and Research Institute.
Noqreh, A. (2010 AD/1389 SH). "A look at the topic of the Quran's Arabicity." Miṣbāḥ. No. 58.
Qa’iminiya, A. (2010 AD/1389 SH). Text Biology. Tehran: Research Institute for Islamic Culture and Thought.
Qummī, A. (1984 AD/1404 AH). Tafsīr al-Qummī. (Musawi Jaza’iri, T. Ed). Qom: Dar al-Kitab.
Rāghib Iṣfahānī, H. (n.d.). Mufradāt Alfāẓ al-Qur’ān. Beirut: Dar al-Qalam.
Raka‘ī, M; Nusrati, S. (2017 AD/1396 SH). Semantic Fields in Quranic Application. Qom: Dar al-Hadith.
Roshan Zamir, M. I; Firuzi, N. (2014 AD/1393 SH). "The Role of God-Centricity and Its Components in Cultural Management from the Perspective of the Holy Quran." Quranic Teachings. No. 20.
Rostami, H. A. (2013 AD/1392 SH). A study on The Relationship between the Quran and the Culture of the Time. Qom: Research Institute of Hawzah and University.
Sa‘idi Roshan, M. B. (2012 AD/1391 SH). The Language of the Quran and Its Issues. Qom: Research Institute of Hawzah and University.
Ṣadūq, M. (1978 AD/1398 AH). al-Tawḥīd. (Husayni, H. Ed). Qom: Jami‘at al-Mudarrisin.
Ṣadūq, M. (1983 AD/1362 SH). al-Khiṣāl. Qom: Jami‘at al-Mudarrisin.
Ṣadūq, M. (1983 AD/1403 AH). Ma‘ānī al-Akhbār. (Ghaffari, A. Ed). Qom: Islamic Publishing House.
Ṣadūq, M. (1999 AD/1378 AH). ‘Uyūn Akhbār al-Riḍā. (Lajvardi, M. Ed). Tehran: Jahan.
Ṣadūq, M. (2006 AD/1385 SH). ‘Ilal al-Sharā’i‘. Qom: Davari Book Store.
Ṣaffār, M. (1984 AD/1404 AH). Baṣā’ir al-Darajāt. Qom: Maktabat Āyat Allāh al-Mar‘ashī al-Najafī.
Samarqandī, N. (1996 AD/1416 AH). Tafsīr al-Samarqandī al-Musammā Baḥr al-‘Ulūm. Beirut: Dar al-Fikr.
Shaʻīrī, M. (n.d.). Jāmi‘ al-Akhbār. Najaf: Maṭba‘at Ḥaydariyah.
Shakir, M. K. (2003 AD/1382 SH). Interpretive Principles and Methods. Qom: World Center for Islamic Sciences.
Soroush, ‘A. K. (1998 AD/1377 SH). "The Essential and the Accidental in Religion." Kiyan. No. 42.
Ṭabāṭabā’ī, M. Ḥ. (1971 AD/1390 AH). al-Mīzān fī Tafsīr al-Qur’ān. Beirut: Mu’assasat al-A‘lami lil-Matbu‘at.
Ṭabrisī, A. (1983 AD/1403 AH). al-Iḥtijāj. (Khursan, M. B. Ed). Mashhad: Murtada.
Ṭabrisī, F. (1993 AD/1372 SH). Majma‘al-Bayān fī Tafsīr al-Qur’ān. (Yazdi Tabataba’i, F; Rasuli, H. Eds). Tehran: Naser Khosrow.
Ṭūsī, M. (n.d.). al-Tibyān fī Tafsīr al-Qur’ān. (Habib Amili, A. Ed). Beirut: Dar Iḥya’ al-Turath al-Arabi.
Yazdi, A. M. (2013 AD/1392 SH). The Way of Expressing the Quran. Qom: Research Institute of Islamic Sciences and Culture.
Zakawi, A. (2013 AD/1392 SH). "An Introduction to the Secret of the Quran's Arabicity from the Perspective of the Quran." Quranic Theology. No. 1.
Zamani, M. H (2013 AD/1392 SH). Orientalists and the Qur’ān. Qom: Boostan Ketab.
دوره 2، شماره 3
شهریور 1404
صفحه 49-80
  • تاریخ دریافت: 30 بهمن 1403
  • تاریخ بازنگری: 22 تیر 1404
  • تاریخ پذیرش: 25 تیر 1404
  • تاریخ اولین انتشار: 01 شهریور 1404
  • تاریخ انتشار: 01 شهریور 1404