اعتبار سنجی دو روایت دارای ضرب المثل "آفَةُ الْعِلْمِ‏ النِّسْیَانُ " و "التَّدْبِیرُ ‌نِصْفُ ‌المعِیشَةِ"

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ، ایران.

2 استادیارگروه علوم قرآن و حدیث، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 دانشیار علوم قرآن و حدیث، دانشکده علوم قرآنی، دانشگاه علوم ومعارف قرآن کریم، تهران، ایران.

چکیده

یکی از حوزه هایی که در حدیث پژوهی کمتر به آن توجه شده روایت هایی است که به صورت مثل و حکمت در فرهنگ عمومی متداول شده و بدون پشتوانه معتبر به معصومان(ع) نسبت داده می شوند. در این مقاله با رویکرد رجالی و متنی روایت های شامل دو مثل "آفَةُ الْعِلْمِ‏ النِّسْیَانُ "  و "التَّدْبِیرُ ‌نِصْفُ ‌المعِیشَةِ" در منابع شیعه و اهل‌سنت‌  بررسی شده است. نتایج نشان می دهد این روایت ها در اولین منابع موجود از غیر معصوم  نقل شده و در منابع یگر، راویان ذکر شده در اسناد بیشترمجهول و ضعیف هستند. براساس تحلیل اسنادی حلقه مشترک اصلی روایت نخست  در اسناد محاسن و فقیه، حماد بن عمرو النصیبی  مردی مجهول در رجال حدیث، حلقه مشترک روایت دوم انس بن مالک(91ق) و حلقه مشترک فرعی آن خلاد بن عیسی(220ق) می باشد. در نتیجه تاریخ تولید این روایت ها به ترتیب اواخر قرن دوم و اوائل قرن سوم است. این پژوهش ضرورت بررسی  انتساب امثال رایج به معصومان(ع) را نشان می دهد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


  • تاریخ دریافت: 29 آذر 1404
  • تاریخ بازنگری: 22 اردیبهشت 1405
  • تاریخ پذیرش: 07 خرداد 1405
  • تاریخ اولین انتشار: 01 مرداد 1405
  • تاریخ انتشار: 01 مرداد 1405