رویکردی تحلیلی به شخصیت حدیثی و روایات حسن‌بن‌جهم در کتب اربعه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث، دانشکده علوم و تحقیقات اسلامی ،دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، قزوین، ایران.

2 سطح چهارم رشته فقه و اصول، حوزه علمیه قم، ایران.

3 کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث، دانشکده علوم و تحقیقات اسلامی ، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی ،قزوین، ایران.

چکیده

حسن‌بن‌جهم از اصحاب برجسته و موثق دو امام همام، امام‌کاظم(ع) و رضا(ع)، است و در منابع رجالی با اوصاف «ثقة»، «عین» و «جلیل» از او یاد شده است. روش پژوهش، توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مطالعه‌ی کتابخانه‌ای و بررسی تطبیقی منابع رجالی و حدیثی می‌باشد. در این پژوهش، ضمن تحلیل جایگاه رجالی و سندی حسن‌بن‌جهم، مضمون‌ها و گونه‌های احادیث او در کتب اربعه مورد بررسی قرار گرفته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که گستره‌ی روایات حسن‌بن‌جهم، حوزه‌های اعتقادی، اخلاقی، فقهی، مستحبات را دربرمی‌گیرد و تحلیل مضمون این احادیث حاکی از حضور اندیشه‌های بنیادینی چون توحید، امامت، جایگاه عقل، تهذیب نفس، آداب دعا، پرهیز از افراط و زهدگرایی و رعایت اخلاق اجتماعی در تعالیم اوست. گفت‌وگوهای مستقیم وی با امام‌رضا(ع) نیز از جایگاه معرفتی و علمی او حکایت دارد و روایاتش نمونه‌ای از تعامل عقلانی راوی با امام در انتقال معارف الهی به شمار می‌رود. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که حسن‌بن‌جهم در زمره‌ی راویان اثرگذار و حلقه‌ی پیوند میان مکتب حدیثی امام‌صادق(ع) و گفتمان عقلانی عصر امام‌رضا(ع) قرار دارد. بازخوانی روایات او می‌تواند در شناخت بهتر روند تحول مباحث کلامی و اخلاقی در سده‌های نخستین تشیع نقش به‌سزایی ایفا کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 07 آبان 1404
  • تاریخ بازنگری: 19 خرداد 1405
  • تاریخ پذیرش: 20 خرداد 1405
  • تاریخ اولین انتشار: 01 مرداد 1405
  • تاریخ انتشار: 01 مرداد 1405

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار