شیوه های استناد به عهد نامه مالک اشتر در تفسیر "نمونه" و "نفحات القرآن"

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار گروه تاریخ تشیع، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه نیشابور، نیشابور، ایران.

چکیده

از جمله مهمترین نامه های حضرت علی علیه السلام در نهج البلاغه، نامه ایشان به مالک اشتر نخعی است هنگامی که امام علی علیه السلام ایشان را به حکومت مصر منصوب کرد. این نامه به عهد نامه مالک شهرت دارد. اندیشمندان اسلامی به شیوه های مختلف از این نامه استفاده نموده و به آن استناد کرده اند. از جمله تفاسیر معاصر که با اشراف مکارم شیرازی و توسط جمعی از نویسندگان نوشته شده است، تفسیر "نمونه" و "نفحات القرآن"  می باشد. نویسندگان در این دو تفسیر در موارد بسیاری به عهد نامه استناد نموده اند. هدف تحقیق پیش رو، شناسایی و گونه شناسی شیوه های استناد به عهد نامه مالک اشتر در  دو تفسیر یاد شده است. این پژوهش به روش توصیفی- تحلیلی انجام شده است. نتایج و یافته های پژوهش نشان می دهد که؛ مکارم شیرازی دو تفسیر "نمونه" و "نفحات القرآن"، گاهی استفاده دلالت شناسانه از عهد نامه دارند؛ تخصیص عمومات قرآن،  توضیح  و تبیین قید آیه، بر طرف نمودن اجمال آیه، با عهدنامه از این نمونه است. از سوی دیگر، زمانی در حوزه معناشناسی از عهد نامه بهره می گیرند، توضیح واژگان غریب قرآن، توسعه معنایی واژگان آیات با کمک عهد نامه و مواردی دیگر از این دسته اند.
 
 

کلیدواژه‌ها

موضوعات


  • تاریخ دریافت: 02 آبان 1404
  • تاریخ بازنگری: 21 تیر 1405
  • تاریخ پذیرش: 25 مرداد 1405
  • تاریخ اولین انتشار: 01 مهر 1405
  • تاریخ انتشار: 01 مهر 1405